Apartman ve Sitelerde Güvenlik Kamerası Takmak Hukuka Uygun mu?

Günümüzde apartman ve site yaşamının yaygınlaşmasıyla birlikte güvenlik amacıyla kamera sistemi kurulması neredeyse olağan bir uygulama hâline gelmiştir. Özellikle hırsızlık, mala zarar verme, ortak alanların korunması ve bina güvenliğinin sağlanması amacıyla güvenlik kameralarının tercih edildiği görülmektedir.

Ancak güvenlik ihtiyacı, bireylerin özel hayatının gizliliği, kişisel verilerinin korunması ve mülkiyet hakkı gibi temel haklarını ortadan kaldırmamaktadır. Bu nedenle apartman veya site yönetimlerinin tek taraflı kararıyla kamera sistemi kurulması her zaman hukuka uygun kabul edilmemektedir.

Uygulamada en fazla karşılaşılan uyuşmazlıklardan biri, apartman yöneticisinin kat maliklerinin onayını almadan ortak alanlara kamera yerleştirmesi veya bağımsız bölüm maliklerinden birinin yalnızca kendi güvenliği amacıyla ortak alanları görecek şekilde kamera taktırmasıdır.

Kamera takılabilmesi için kat maliklerinin onayı gerekli midir?

634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu uyarınca apartmanın dış cephesi, giriş kapısı, merdiven boşluğu, koridorlar, asansörler ve benzeri alanlar ortak yer niteliğindedir. Ortak alanlarda yapılacak her türlü tesis ve değişiklik, yalnızca yönetim kurulunun veya apartman yöneticisinin tek taraflı iradesiyle gerçekleştirilemez.

Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 19. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca ortak yerlerde tesis yapılabilmesi için kural olarak kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızasının alınması gerekir.

Dolayısıyla ortak alanlara güvenlik kamerası yerleştirilmesi de ortak yere tesis kurulması niteliğinde olduğundan, aksi yönetim planında açıkça düzenlenmediği sürece kat maliklerinin kanunda öngörülen çoğunlukla karar alması gerekmektedir.

Yargıtay da ortak alana kamera sistemi kurulmasını, ortak yere tesis yapılması kapsamında değerlendirmekte ve gerekli çoğunluk sağlanmadan kurulan kamera sistemlerinin kaldırılabileceğini kabul etmektedir.

Yönetim planında kamera sistemine ilişkin düzenleme bulunması

Apartman veya site yönetim planında güvenlik kamerası kurulabileceğine ilişkin açık bir düzenleme bulunuyorsa durum farklı değerlendirilmektedir. Çünkü yönetim planı Kat Mülkiyeti Kanunu bakımından tüm kat maliklerini bağlayan özel bir sözleşme niteliğindedir.

Bu nedenle yönetim planında ortak alanlara güvenlik kamerası kurulacağı, kameraların nerelere yerleştirileceği ve yönetim tarafından işletileceği önceden kararlaştırılmış ise ayrıca yeni bir kat malikleri kurulu kararı alınmasına gerek bulunmayabilir.

Ancak yönetim planında böyle bir hüküm bulunsa dahi kurulacak kameraların kişilerin özel hayatını ihlal edecek şekilde konumlandırılması hukuka uygun hâle gelmez. Başka bir ifadeyle yönetim planı, kişilik haklarını ortadan kaldıran bir belge değildir.

Kat maliklerinden birinin kendi başına kamera takması

Uygulamada en sık karşılaşılan sorunlardan biri de bağımsız bölüm maliklerinden birinin dairesinin girişine kamera yerleştirmesidir.

Kamera yalnızca kişinin kendi bağımsız bölümünün kapısını görecek şekilde konumlandırılmışsa somut olayın özelliklerine göre hukuka uygun kabul edilebilmektedir. Buna karşılık kamera;

• komşu dairelerin girişlerini,
• koridoru,
• merdiven boşluğunu,
• asansörü,
• ortak kullanım alanlarını,
• diğer kat maliklerinin giriş çıkışlarını

kayıt altına alıyorsa artık yalnızca güvenlik amacıyla hareket edildiğinden söz edilemez. Bu durumda diğer kişilerin özel hayatı ile kişisel verileri de kayıt altına alınacağından hukuka aykırılık gündeme gelir.

Yargıtay’ın özel hayatın gizliliğine ilişkin yaklaşımı

Özellikle kameraların komşuların özel yaşam alanlarını, balkonlarını, bağımsız bölümlerini veya kişilerin sürekli giriş-çıkışlarını kayıt altına alacak şekilde yerleştirilmesi hâlinde ceza hukuku bakımından da sorumluluk doğabilmektedir.

Nitekim Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 08.12.2014 tarihli, 2014/5083 Esas ve 2014/24863 Karar sayılı ilamında bu husus açıkça ortaya konulmuştur.

Karara konu olayda sanık, oturduğu apartman dairesinin ön ve arka balkonlarına, alt katta bulunan komşularının balkonlarını doğrudan görecek şekilde sabit ve hareketli kameralar yerleştirmiş; ayrıca daire girişine monte ettiği kamera ile apartman merdivenleri ve apartmana giriş-çıkış yapan kişileri sürekli izleyerek ses ve görüntü kaydı almıştır.

Yargıtay, komşuların balkon gibi özel yaşam alanlarının ve apartmana girip çıkan kişilerin sürekli izlenmesi ve kayıt altına alınmasının, güvenlik amacı sınırlarını aşarak Türk Ceza Kanunu’nun 134. maddesinde düzenlenen “özel hayatın gizliliğini ihlal” suçunu oluşturduğunu kabul etmiş ve mahkûmiyet hükmünü hukuka uygun bularak onamıştır.

Bu karar, güvenlik kamerası kullanımının sınırsız bir hak olmadığını; kamera sistemlerinin yalnızca güvenlik amacıyla ve kişilerin özel yaşam alanlarını ihlal etmeyecek şekilde kullanılabileceğini göstermesi bakımından önemlidir.

Dolayısıyla apartman veya site sakinleri tarafından kurulacak kamera sistemlerinin görüş açısı belirlenirken, yalnızca korunması gereken alanın kayıt altına alınmasına dikkat edilmeli; komşuların özel yaşam alanlarını veya ortak alanları gereksiz şekilde kapsayacak kamera yerleşimlerinden kaçınılmalıdır.

Kişisel verilerin korunması açısından değerlendirme

Güvenlik kamerası aracılığıyla elde edilen görüntüler kişisel veri niteliğindedir. Bu nedenle apartman veya site yönetimi tarafından kamera sistemi kurulması hâlinde yalnızca Kat Mülkiyeti Kanunu hükümlerine uyulması yeterli değildir. Aynı zamanda 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu hükümlerine de uygun hareket edilmelidir.

Bu kapsamda;

• veri sorumlusunun belirlenmesi,
• aydınlatma yükümlülüğünün yerine getirilmesi,
• kamera bulunan alanların görünür şekilde işaretlenmesi,
• kayıtların yalnızca güvenlik amacıyla kullanılması,
• gereğinden uzun süre saklanmaması,
• yetkisiz kişilerin görüntülere erişiminin engellenmesi

gerekmektedir. Kamera kayıtlarına yalnızca yetkilendirilen kişiler erişebilmeli; kayıtlar kişisel merak veya komşuları izleme amacıyla kullanılmamalıdır.

Hukuka aykırı kurulan kamera sistemine karşı ne yapılabilir?

Kat maliklerinden herhangi biri;

• gerekli çoğunluk alınmadan,
• yönetim planına aykırı şekilde,
• özel hayatın gizliliğini ihlal edecek biçimde,
• ortak alanda hukuka aykırı olarak

kamera sistemi kurulduğunu düşünüyorsa Sulh Hukuk Mahkemesinde müdahalenin önlenmesi ve eski hâle getirme davası açabilir. Bu davalarda mahkeme, kamera sisteminin sökülmesine ve ortak alanın eski hâle getirilmesine karar verebilmektedir.

Önemli olan husus, bu davaların herhangi bir zamanaşımı süresine tabi olmamasıdır. Müdahale devam ettiği sürece kat malikleri hukuki koruma talep edebilir.

Yargıtay’ın konuya yaklaşımı

Yargıtay kararlarında genel olarak üç temel ilke benimsenmektedir.

İlk olarak, ortak alanlara kamera kurulması ortak yere tesis yapılması niteliğinde olup Kat Mülkiyeti Kanunu’ndaki karar yeter sayısına uyulmalıdır.

İkinci olarak, kamera sistemi kurulmuş olsa bile komşuların özel hayatını ihlal edecek açı ve kapsamda kayıt yapılması hukuka uygun değildir.

Üçüncü olarak ise güvenlik amacı ile kişilik hakları arasında makul bir denge kurulmalıdır. Güvenlik ihtiyacı, bireylerin sürekli gözetim altında tutulmasını haklı kılmaz.

Sonuç

Apartman ve sitelerde güvenlik kamerası kurulması mutlak olarak yasak değildir. Aksine, güvenliğin sağlanması bakımından önemli bir araçtır. Ancak bu sistemlerin kurulması ve işletilmesi Kat Mülkiyeti Kanunu, Türk Medeni Kanunu, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ve Anayasa’nın özel hayatın gizliliğini güvence altına alan hükümleri birlikte değerlendirilerek gerçekleştirilmelidir.

Kat maliklerinin gerekli çoğunluk kararı alınmadan ortak alanlara kamera yerleştirilmesi, komşuların yaşam alanlarının kayıt altına alınması veya kişisel verilerin hukuka aykırı şekilde işlenmesi, hem özel hukuk hem de ceza hukuku bakımından çeşitli hukuki sonuçlar doğurabilecektir.