Kira Bedeli Nasıl Artırılır?

Kira ilişkisinin devam ettiği süre boyunca en sık karşılaşılan uyuşmazlıklardan biri kira bedelinin artırılmasıdır. Kiracılar, yapılacak artışın hangi esaslara göre belirleneceğini merak ederken; kiraya verenler de artışın hangi sınırlar içinde yapılabileceğini öğrenmek istemektedir.

Kira bedelinin artırılması, tarafların serbest iradesine bırakılmış sınırsız bir konu değildir. Türk Borçlar Kanunu bu konuda çeşitli düzenlemeler içermektedir.

Kira artışı her yıl yapılabilir mi?

Taraflar kira sözleşmesinde yıllık kira artışına ilişkin hüküm öngörebilirler.

Ancak bu hükümlerin uygulanması, Türk Borçlar Kanunu’nun emredici hükümleri ve yürürlükte bulunan mevzuat çerçevesinde değerlendirilir. Kanunda öngörülen sınırların aşılması hâlinde sözleşmedeki bazı hükümler geçersiz veya uygulanamaz hâle gelebilir.

Taraflar istedikleri oranı belirleyebilir mi?

Taraflar kira sözleşmesine artış oranına ilişkin hükümler koyabilir. Bununla birlikte, bu hükümler her durumda sınırsız şekilde uygulanamaz.

Özellikle konut kiralarında kira artışının geçerliliği değerlendirilirken, yürürlükteki mevzuat ve Türk Borçlar Kanunu hükümleri dikkate alınmalıdır.

Kira artışında hangi ölçütler dikkate alınır?

Kira artışına ilişkin değerlendirmelerde, somut olayın özelliklerine göre aşağıdaki hususlar önem taşıyabilir:

• kira sözleşmesinin içeriği,
• kira ilişkisinin süresi,
• yürürlükte bulunan mevzuat,
• gerektiğinde mahkeme kararı.

Her uyuşmazlık kendi şartlarına göre değerlendirilir.

Kiracı artışı kabul etmezse ne olur?

Taraflar kira artışı konusunda anlaşamazsa, uyuşmazlığın niteliğine göre arabuluculuk veya dava yolu gündeme gelebilir.

Kiraya verenin tek taraflı iradesiyle dilediği kira bedelini belirlemesi mümkün değildir.

Kira tespit davası

Tarafların kira bedeli konusunda anlaşamaması hâlinde, kanunda öngörülen şartların bulunması durumunda kira bedelinin mahkeme tarafından belirlenmesi talep edilebilir.

Mahkeme değerlendirme yaparken yalnızca tarafların taleplerini değil;

• sözleşmenin özelliklerini,
• kanuni düzenlemeleri,
• emsal kira bedellerini,
• taşınmazın özelliklerini

birlikte değerlendirir.

Uygulamada yanlış bilinenler

“Ev sahibi istediği kadar zam yapabilir.”

Hayır. Kira artışı, tarafların iradesi yanında Türk Borçlar Kanunu ve yürürlükteki diğer düzenlemeler çerçevesinde değerlendirilir.

“Kiracı zam yapılmasını kabul etmezse kira sözleşmesi kendiliğinden sona erer.”

Hayır. Kira sözleşmesinin sona ermesi ve tahliye süreci, kanunda düzenlenen şartlara tabidir.

“Kira artışı yalnızca sözleşmede yazıyorsa yapılabilir.”

Her somut olay farklıdır. Sözleşme hükümleri önemli olmakla birlikte, uygulanacak kurallar kanuni düzenlemelerle birlikte değerlendirilmelidir.

Taraflara öneriler

Kiraya veren için

• Kira sözleşmesini açık ve anlaşılır şekilde hazırlayın.
• Artış taleplerinizi yazılı olarak belgelendirmeye özen gösterin.
• Uyuşmazlık hâlinde hukuki süreçleri usulüne uygun yürütün.

Kiracı için

• Sözleşme hükümlerini dikkatle inceleyin.
• Yapılan artışın hangi hukuki gerekçeye dayandığını değerlendirin.
• Anlaşmazlık durumunda hak kaybı yaşamamak için profesyonel hukuki destek alın.

Sonuç

Kira bedelinin artırılması, hem kiraya veren hem de kiracı açısından önemli sonuçlar doğuran bir konudur. Tarafların yalnızca sözleşme hükümlerini değil, yürürlükteki mevzuatı da dikkate alması, olası uyuşmazlıkların önlenmesine katkı sağlayacaktır.